5 Temmuz 2014 Cumartesi

Dünyada ve Türkiye'de İslami Finans Tarihi

Merhaba =)

İslami finans üzerine hazırladığım bitirme projesinden kısım kısım paylaşmaya devam..

Dünyada ve Türkiye' de İslami Finans Tarihi

Faizsiz bankacılığın geçmişi M.Ö. 2123-2081 yılları arasında Babil'de hüküm süren Hammurabi'ye kadar uzanmaktadır. Ünlü Hammurabi Kanunları'nin 100-107. bölümleri ikraz (borçlanma) işlerinin nasıl düzenleneceğini gösterirken, özellikle faizsiz yatırımın tarihte ilk örneği olarak olarak ortaya çıkmaktadır. İslamiyetin doğuşu ve yayılması ile birlikte borçlanma, ortaklık ve kiralama gibi bugünkü faizsiz bankacılığın temel kavramları da gelişmiş ve geniş bir coğrafyada uygulama alanı bulmuştur.
Faizsiz bankacılığın, çağdaş metotlarla hayata geçirilmesinde, 20. yüzyılda İslam ülkelerinde başlayan sanayileşme ivmelerinin ve 70'li yıllarda petrol fiyatlarının ani artışının etkisi olmuştur. Modern dünyada faizsiz bankacılığın ilk örneği 1963 yılında Mısır’da kurulmuş olan Mit Gamr Katılım Bankası’dır . Bu bankada toplanan fonlarla tarımsal yatırımlar desteklenmiştir. 1973 yılında, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu Müslüman ülkeler tarafından kamusal projelerinin finansman sorunlarını çözmek amacıyla Cidde'de "İslam Kalkınma Bankası" (İKB) kurulmuştur. İKB'nin ihtiyacı karşılamakta yetersiz kalması, özel sektör projelerine destek vermemesi gibi nedenlerle Suudi Arabistan, Kuveyt, B.A.E. gibi ülkelerin örgütlenmeleriyle İsviçre'de 1981 yılında "Dar Al Maar Al Islâmi" isimli holding kurulmuştur. Diğer Müslüman ülkelerde de faizsiz bankacılık hızla yaygınlaşmış ve Malezya gibi ülkelerin ekonomik sıçramalarına çok büyük katkıları olmuştur. Bankaya hissedar olan üye ülkelerin sayısı 53'e ulaşmıştır.

Faizsiz bankacılığın en önemli örneği Türkiye'nin de üyesi bulunduğu İslam Kalkınma Bankası'dır. Türkiye 1984 yılında İslam Kalkınma Bankası Yönetim Kurulu'nda devamlı üye bulundurma hakkını elde etmiştir. Böylece Türkiye elli devleti çatısı altında toplayan İslam aleminin en büyük finansman kuruluşunda çok etkin rol oynayabilecek konuma gelmiştir.
Dünyada 1970'li yıllardan beri başarıyla uygulanan faizsiz bankacılık uygulaması Bülent ULUSU'nun Başbakanlığı döneminde Türkiye gündemine taşınmış ve Başbakan Turgut ÖZAL'in hazırlayıp Cumhurbaşkanı Kenan EVREN'in onayladığı 16.12.1983 gün ve 83/7506 sayılı kararname ile tasarruflarını faizsiz esasa göre değerlendirmek isteyen vatandaşlarımıza bu imkan sağlanmıştır. 19 Aralık 1999 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan Bankalar Kanunu'nda Değişiklik Yapılması'na ilişkin 4491 sayılı Kanun ile 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun bazı maddeleri değiştirilerek Özel Finans Kurumları Bankalar Kanunu kapsamına alınmıştır. Özel Finans Kurumları uygulaması ile hedeflenen, Türkiye'de düşük olan özel tasarrufların teşvik edilmesi özellikle inançlarından dolayı "yastık altı"nda, atıl olarak ekonominin dışında gayrimenkul, döviz, altın gibi alanlara kayan tasarrufların ekonomiye kazandırılması olmuştur. 
1985 yılından itibaren Türkiye'de 6 adet Özel Finans Kurumu kurulmuştur. 2006 yılı itibarıyla özel finans kurumları katılım bankası statüsü almıştır. Bugün itibariyle Türkiye'de 4 adet katılım bankası faaliyet göstermektedir.
Ø  Al Baraka Türk Katılım Bankası A.Ş
Ø  Kuveyt Türk Katılım Bankası A.ş
Ø  Asya Katılım Bankası A.Ş
Ø  Türkiye Finans Katılım Bankası A.Ş

Katılım bankalarının çatı kuruluşu olan Özel Finans Kurumları Birliği, tüzel kişiliği haiz ve kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olarak kurulmuş olup,04.10.2001 tarih ve 2001/3138 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Birlik Statüsü’nün yürürlüğe konulması sonrasında faaliyete başlamıştır.
Sonrasında, 01.11.2005 tarihli 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile özel finans kurumları “katılım bankaları” adını aldığı gibi Birliğin ünvanı da Türkiye Katılım Bankaları Birliği olarak değiştirilmiştir.

>> Daha önceki yazımda belirttiğim gibi, kullandığım kaynakları da paylaşacağım :

*******

Türkiye gündemi Cumhurbaşkanlığı seçimleri ile meşgulken, şuna değinmeden geçmek olmaz. Çatı aday olarak tanımlanan Prof. Dr. Ekmeleddin İhsanoğlu , İslami Kalkınma Bankası başta olmak üzere onlarca enstitü ve kurumu içinde barındıran ve İslam ülkelerinde hatırı sayılır öneme sahip olan İslam İşbirliği Teşkilatı' nın 2004'ten 2013'e kadar Genel Sekreterlik görevini üstlenmiştir. 

Gönderen zaman:

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)